De afgelopen periode krijgen wij veel vragen van ouders over het indienen van een kennisgeving voor vrijstelling van schoolinschrijving op basis van artikel 5b van de Leerplichtwet. Zeker na de recente ontwikkelingen in april 2026 merken we dat er behoefte is aan duidelijke, praktische voorbeelden. Daarom delen we hier onze eigen ervaring, hoe wij dit in 2025 hebben gedaan en hoe we dit in 2026 aanpakken.
 

We laten onze brieven uit 2025 bewust staan, omdat te laten zien hoe dit proces in de praktijk kan verlopen. Tegelijkertijd delen we onze aanpak voor 2026, zodat je ook weet hoe wij hier nu mee omgaan. We hopen dat dit je helpt om hierin een bewuste en goed geïnformeerde keuze te maken.
 

Onze ervaring in 2025

In juni 2025 hebben wij voor de tweede keer onze kennisgeving ingediend bij de gemeente voor vrijstelling van schoolinschrijving. Hieronder vind je de twee brieven ter voorbeeld, die wij als ouders hebben gebruikt in onze communicatie met de gemeente omtrent het beroep op vrijstelling van schoolinschrijving op grond van artikel 5, onder b van de Leerplichtwet 1969. Deze brieven zijn bedoeld ter inspiratie voor andere ouders die zich in een vergelijkbare situatie bevinden. 

Download brief 1: Dit is de brief die wij hebben ingediend bij de gemeente als kennisgeving van vrijstelling voor het schooljaar 2025–2026.
Deze brief voldoet aan de vormvereisten zoals genoemd in artikel 6 en artikel 8 van de Leerplichtwet.

Download brief 2: Deze brief is opgesteld naar aanleiding van een reactie van de gemeente, waarin werd gesteld dat onze aanvraag onvolledig zou zijn. Er werd gevraagd om een scholenlijst met motieven en een beschrijving van onze levensovertuiging.

In deze brief leggen we uit waarom zulke aanvullende informatie wettelijk niet vereist is, verwijzen we naar de juiste wetsartikelen en naar de officiële Handreiking van Ingrado (mei 2025). - Een week later is de kennisgeving verwerkt en onze zoon voor de tweede keer vrijgesteld van de leerplicht. 

Download hier de handreiking 2025:  Deze handreiking bevestigt dat:

• het aanleveren van een scholenlijst geen vereiste is;

• ouders niet verplicht zijn hun levensovertuiging inhoudelijk toe te lichten.

Wij hebben deze meegestuurd met onze reactie aan de gemeente.

​

Onze aanpak in 2026

Sinds de uitspraak van de Hoge Raad op 21 april 2026 merken we dat de situatie in beweging is. De wet is niet veranderd.
Artikel 5b bestaat nog steeds. Maar: de manier waarop gemeenten hiermee omgaan kan eventueel wel veranderen. En juist daarom kiezen wij er in 2026 voor om wederom een kale kennisgeving in te dienen op advies van de juristen. Meer informatie en onze visie over de uitspraak van de hoge raad vind je hier.
 

Dat betekent een kale kennisgeving:

• alleen de verklaring zoals de wet vraagt

• geen scholenlijst

• geen extra toelichting

• geen aanvullende documenten

👉 En ook: gaan hierover niet in gesprek met de leerplichtambtenaar. We houden het bij de kennisgeving zoals de wet die voorschrijft.

Op advies van juristen hebben we nog twee keuzes gemaakt in onze kennisgeving:

• We hebben expliciet woorden gebruikt als opnieuw/wederom
  👉 om duidelijk te maken dat het gaat om een voortzetting van vrijstelling

• We hebben de kennisgeving 8 weken eerder ingediend dan we normaal zouden doen
  👉 zodat we voor zijn op mogelijke veranderingen in hoe gemeenten hiermee omgaan

• We hebben in de kennisgeving verwezen naar artikel 6 en artikel 8 van de Leerplichtwet.
  👉 zodat direct duidelijk is dat de kennisgeving voldoet aan de wettelijke vormvereisten en inhoudelijke verklaring.

 

Download de brief 2026: Dit is de brief die wij hebben ingediend bij de gemeente als kennisgeving van vrijstelling voor het schooljaar 2026–2027. Deze brief voldoet aan de vormvereisten zoals genoemd in artikel 6 en artikel 8 van de Leerplichtwet.
 

Deze is bijna geheel hetzelfde als de brief in 2025 en sluit ook aan bij:

• de huidige ontwikkelingen

• en het advies van juristen om zo dicht mogelijk bij de wet te blijven

• en we hebben de woorden opnieuw en wederom toegevoegd.

​

Vraag hier de meest recentre handreiking op van:  P. van Zuidam n.a.v. de uitspraak van de hoge raad. 
 

Alle bovenstaande brieven die wij hebben opgesteld, zijn gebaseerd op waardevolle voorbeelden en adviezen van onder andere M. de Vos, H. van Wertheimstein en P. van Zuiddam. Meer informatie en achtergrond is ook te vinden in de Facebookgroep ‘Tojur – Thuisonderwijsjuridisch’, waar veel kennis wordt gedeeld over het wettelijk kader rondom vrijstelling.
 

Wij hebben de brieven niet letterlijk overgenomen, omdat het taalgebruik in de originele versies voor ons persoonlijk te formeel of juridisch aanvoelde. Daarom hebben wij deze herschreven in onze eigen woorden, zodat het beter past bij onze manier van communiceren, met behoud van de juiste juridische basis

Tot slot

Het is tegelijkertijd belangrijk om te beseffen dat juristen en specialisten soms verschillende accenten leggen en dat elke situatie anders kan zijn. Wat in de ene situatie passend is, kan in een andere situatie anders uitpakken.
 

Onze voorbeeldbrieven laten zien hoe wij het zelf aanpakken, maar het is belangrijk dat je altijd kijkt naar wat bij jouw situatie en overtuiging past. Je bent altijd zelf verantwoordelijk voor het indienen van een correcte en volledige kennisgeving. Zorg dat je je eigen situatie zorgvuldig beoordeelt en (als nodig) advies inwint van een jurist of ervaringsdeskundigen.​​